ZEYTİNİN GELECEĞİ SÜRDÜRÜLEBİRLİKTE

Dünya Gazetesi Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım moderatörlüğünde “İklim değişikliği ve zeytincilik sektörüne etkileri” başlıklı birinci oturum; Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdür Yardımcısı Musa Demir, Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Kooperatifleri Birliği Genel Müdürü S. Güngör Şarman, FAO Türkiye Temsilci Yrd. Dr. Ayşegül Selışık, İstanbul Bilgi Üniversitesi DTÖ Kürsüsü Başkanı Dr. N. Pınar Artıran, Global Compact Türkiye Genel Sekreteri Melda Çele’nin katılımıyla gerçekleşti. 

 “İklim değişikliği ve sürdürülebilirlik ekseninde Türkiye ekonomisi” başlıklı ikinci oturumda ise Ayvansaray Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emre Alkin, sürdürülebilir ekonomiyle ilgili öngörülerini paylaştı.

Ticaret Bakanlığı, Türkiye İhracatçılar Meclisi ve sektörde faaliyet gösteren paydaşların katılımlarıyla düzenlenen çalıştayda 2020 yılında en çok ambalajlı zeytin ve zeytinyağı ihracatı yapan ihracatçılara yönelik ödül töreni de düzenlendi. 

GÜLLE: SEKTÖRÜMÜZÜN İHRACATI 270 MİLYON DOLARA ULAŞTI

Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı İsmail Gülle, sektörün geçen seneye göre Kasım ayı itibarıyla yüzde 12 lik bir artışla 270 milyon dolara ulaştığını belirtti. 

Gülle, İspanya’nın 1 milyon 403 bin ton üretimle birinci, İtalya 371 bin ton ile ikinci sırada, Türkiye’nin ise üretimde bu ülkelerin ardından üçüncülükte yarıştığını anlattı.

Gülle diğer ülkelerde yaşanan zeytin rekolte düşüklüğünü fırsata çevirilmesi gerektiğini söyledi.İhracatçıların dökme zeytinyağı yerine ambalajlı ve markalı ihracata yönelmesini önerdi.  

YEŞİL DÖNÜŞÜM EYLEM PLANLARI 

TİM tarihinde ilk kez İklim Değişikliği Komitesini kurduklarından bahseden Gülle, TİM Kadın Konseyi bünyesinde de “Sürdürülebilirlik ve İklim” başlıklarında alt çalışma komiteleri oluşturduklarını sözlerine ekledi. 

Gülle; “İhracatçılarımıza, TİM ve birlik çalışanlarımıza yönelik İklim değişikliği, Yeşil Mutabakat ve Sürdürülebilirlik alanında teknik eğitimler verdik. Sınırda karbon uygulamaları ve yeşil dönüşüm süreçleri ile ilgili ulusal ve uluslararası birçok proje hazırladık. Bununla beraber, İhracatçılarımızın sektörel sorularını yanıtlamak amacıyla ALO TİM bünyesinde Yeşil Hat oluşturduk. Sürdürülebilirlik Eylem Planı çerçevesinde “İklim Sohbetleri” serisine de başladık. Geçtiğimiz Haziran ayında TİM Sürdürülebilirlik Eylem Planı yol haritamızı kamuoyu ile paylaştık. Sektörel eylem planlarının hazırlanmasına yönelik çalışmalarımız devam ediyor.” 

TÜRKİYE ZEYTİN AĞACI VARLIĞINDA DÜNYADA İKİNCİ 

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Davut Er, “Dünya zeytin ağaç varlığı bakımından, İspanya 330 milyon ağaç varlığıyla ilk sırada yer almaktadır. Ülkemiz 193 milyon ağaç varlığıyla 2’inci sırada yer almasına rağmen, sofralık zeytin üretiminde yıllara göre 2’inci ve 3’üncü sıralarda, zeytinyağında ise 3’üncü ve 5’inci Sıralarda yer almaktadır. Buradan anlaşılacağı üzere ağaç başına verimlilikte rakip üretici ülkelerin gerisinde kalmaktayız. Ülke olarak bizim dünya zeytin ve zeytinyağı ticaretinde daha fazla söz sahibi olmamız ve ihracatta sürekliliği sağlamamızın yolu üretim artışından ve istikrarlı üretimden geçmektedir.” dedi.  

Zeytin ağaçlarının ağırlıklı olarak kıraç topraklarda yetişen, kuraklığa dayanıklı bir bitki olduğundan bahseden Er, ülkedeki zeytinliklerin büyük bir kısmının sulama altyapısından yoksun olduğunu vurguladı. Hedeflerinin 300 milyon zeytin ağacı olduğunu belirten Davut Er Tarım ve Orman Bakanlığı'nın fidan ve dikim desteklerinin sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.

Davut Er çiftçinin girdi maliyetleri için ise; “Manisa-Uslu, Domat ve Çelebi, Aydın-Memecik ve Çelebi, Bursa-Gemlik, Nizip-Kilis, Hatay-Savrani yağlık gibi türlerin desteklenmesi ile hem ihracatımızın iri taneli zeytin ihtiyacı, hem de yağlık zeytin ihtiyacımız doğru çeşitlerle karşılanmış olacaktır. Üreticimizin en büyük sorunu fiyat gibi görülse de, esas sıkıntı üretimdeki girdi maliyetlerinin yüksekliği ve bunun sonucunda ürün fiyatının yüksek oluşmasıdır. Sektör olarak beklentimiz, çiftçinin girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve sonuç olarak ürün fiyatlarının rakip üretici ülkelerle uyumlu hale getirilmesidir. Bu sayede, hem iç piyasada tüketici uygun fiyata sağlıklı zeytin ve zeytinyağına erişebilecek, hem de ihracatçımız dünya piyasalarına sunmak üzere sürdürülebilir markalar yaratabilecektir.” dedi. 

İhracatçıya sağlanan desteklerin arttırılması ve ambalajlı prina yağı ihracatına da destek sağlanması gerektiğine değinen Er, sektör olarak öncelikli hedeflerinin zeytin ve zeytinyağının ihracatının ambalajlı ve sürdürülebilir şekilde devamının sağlanması olduğunu söyledi.

Türkiye'nin  kişi başı en az zeytinyağı tüketen ülke olduğunu belirten Er, zeytinyağında %8 olan KDV oranının %1'e indirilmesinin tüketimin artırılması açısından önemli olduğunu ifade etti. 

HEDEF 1 MİLYAR DOLAR 

2020/21 ihraç sezonunda sofralık zeytin ihracatının 88,5 bin ton ve 150 milyon dolar, zeytinyağı ihracatının 45 bin ton ve 135 milyon dolar olarak gerçekleştiğini açıklayan Davut Er sözlerini şöyle noktaladı: ;“Son iki sezonda en fazla ihracat yaptığımız ülkeler Sofralık zeytinde; Almanya, Irak, Romanya, ABD ve Bulgaristan olurken, Zeytinyağında ise ABD, İspanya Japonya İran ve Suudi Arabistan şeklinde sıralanıyor. Önümüzdeki yıllarda, üretici ve ihracatçılarımızın daha fazla desteklenmesi ve beklediğimiz üretim artışının gerçekleşmesiyle birlikte ihracatımızın ilk fırsatta 1 milyar dolara ulaşması hedeflenmektedir. Yönetim Kurulu olarak, zeytin ve zeytinyağımızı kutulu, ambalajlı ve yüksek katma değerli ihraç edebilmek için tüm gücümüzle çalışmaya devam ediyoruz.”